راه حق راه يافته راست نمايم . » « 1 » امام در خطبه‌اى ديگر فرمود : « اى مردمى كه اگر امر كنم فرمان نمىبريد ، و اگر بخوانمتان ، پاسخ نمىدهيد . اگر فرصت يابيد ، فرو مىمانيد و اگر با شما بستيزند ، سست و ناتوانيد . اگر مردم بر امامى فراهم آيند ، سرزنش مىكنيد و اگر ناچار به كارى دشوار در شويد ، پاى پس مىنهيد . بىحميّت مردم ! انتظار چه مىبريد ؟ چرا براى يارى بر نمىخيزيد و براى گرفتن حقتان نمىستيزيد . مرگتان رسد ، يا خوارى بر شما باد . به خدا اگر مرگ من بيايد ، و به سر وقتم خواهد آمد ، ميان من و شما جدايى مىاندازد ، حالى كه همنشينىتان را خوش نمىدارم ، و با شما بودن چنان است كه گويى ياورى ندارم . راستى شما چه مردمى هستيد ؟ دينى نيست كه فراهمتان آرد ؟ غيرتى نداريد تا بر كارتان وادارد ؟ شگفت نيست كه معاويه ، ىسروپاهاى پست را مىخواند و آنان پى او مىروند ، بى آن كه بديشان كمكى دهد ، يا عطايى رساند ، و من شمار را كه اسلام را يادگاريد و ماندهء مردم - ديندار - مىخوانم تا يارىتان دهم و بهره از عطا مقرر گردانم و شما از گرد من مىپراكنيد و آتش مخالفت مرا دامن مىزنيد . . . آنچه بيشتر از هر چيز دوست دارم و مرا بايد ، مرگ است كه به سر وقتم آيد . » « 2 » اين سخنان ، نمونه‌اى از سخنان فراوان امام است كه در طى سالهاى 39 و 40 هجرى خطاب به مردم ايراد كرده‌اند . جملات مزبور نشان عزم راسخ امام در برابر قاسطين است . معاويه كه به طور قطع از اوضاع عراق آگاهى داشته و ناظر سستى مردم آن ناحيه بود ، مصمم شد تا با تجاوز به نواحى مختلف تحت سلطهء امام در جزيرة العرب و حتى عراق ، قدرت امام را تضعيف كرده و راه را براى گشودن عراق فراهم كند . معاويه هدف خود را از اين حملات چنين بيان كرد : اين قتل و تاراجها ، مردم عراق را مىترساند و كسانى را كه در زمرهء مخالفانند ، يا تصميم به جدايى دارند ، در كار خود دلى مىگرداند . و آنان را كه از كشاكشها بيمناكند به نزد ما فرا مىخواند . « 3 » اين حملات كه اصطلاحا « غارات » ناميده مىشده ، هر از چندى انجام مىيافته و در هر

--> ( 1 ) . همان ، خطبهء 131 ( 2 ) . همان ، خطبهء 180 ( 3 ) . الغارات ، ص 176 ( ترجمهء فارسى )